دنیای زنان در عصر قاجار

دنیای زنان در عصر قاجار

طاهره قرة العین

ت ۱۲۳۱ ق قزوین
و ذی‌القعده ۱۲۶۸ ق

فاطمه برغانی (زرین تاج، معروف به طاهره قرة العین)، فرزند آمنه خانم قزوینی و ملا محمد صالح برغانی، در سال ۱۲۳۱ ق (و یا ۱۲۳۳ق ) در خانواده‌ای فرهیخته در قزوین متولد شد. وی نام «آمنه» را درمّهر امضای خود به کار می برد. در سال ۱۲۴۴ق به عقد ازدواج پسرعمویش، ملا محمد، در آمد و از او صاحب دو پسر و یک دختر شد. پس از ازدواج همراه شوهرش به کربلا سفر کرد. به مسلک شیخیه گروید و در پی اختلاف عقیده با همسرش از او جدا شد. پس از درگذشت سید کاظم رشتی، به جنبش بابیه پیوست. قرة العین در جنگ میان قوای دولتی و بابیه در مازندران، در سال ۱۲۶۵ق، دستگیر و به تهران منتقل شد. بعد از تلاش برخی از بابیان برای سوء قصد به ناصرالدین شاه، در سال ۱۲۶۸، دستور اعدام وی صادر شد. در مورد چگونگی اعدام و محل دفن وی روایات متفاوتی موجود است.

فاطمه برغانی (زرین تاج، معروف به طاهره قرة العین) فرزند آمنه خانم قزوینی و ملا محمد صالح برغانی در سال ۱۲۳۱ ق (و یا ۱۲۳۳ق ) در قزوین متولد شد. وی نام «آمنه» را درمّهر امضای خود به کار می برد. زنان خانواده وی، از جمله مادرش آمنه خانم، عمه اش ماه شرف خانم، و خواهرش ربابه خانم همگی از زنان باسواد و عالم قزوین بودند. پدرش از مجتهدان قزوین بود و عمویش، ملا محمد تقی برغانی، مرجع تقلید و رئیس حوزه علمیه قزوین بود. فاطمه علوم دینی را نزد پدر و عمویش فراگرفت. به سرودن شعر علاقه داشت و کنیه اش در شعر ام سلمه بود. وی در سال ۱۲۴۴ق به عقد ازدواج پسرعمویش، ملا محمد، در آمد و از او صاحب دو پسر و یک دختر شد. پس از ازدواج همراه شوهرش به کربلا سفر کرد. (در مورد اینکه آیا قرة العین یک یا دو بار به کربلا سفر کرد، منابع متفاوتند.) ملا محمد در آنجا به ادامه تحصیلات دینی اش با ملا محمد باقر قزوینی پرداخت و قرة العین که در قزوین با عقاید شیخ احمد احسائی آشنا شده بود، در سالهای اقامت در کربلا امکان آشنایی عمیق تر با افکار شیخیه یافت. پس از بازگشت به قزوین، در سال ۱۲۵۷ق ، به این جنبش گروید. وی با سیدکاظم رشتی مکاتبه داشت و برخی نوشته های خود را برایش می‌فرستاد و از او لقب طاهره قرة العین را دریافت کرد. گرایش قرة العین به شیخیه موجب بحث و جدل‌ های خانوادگی بین او، شوهر، و پدرشوهرش شد. سرانجام قرة العین همسر و فرزندانش را ترک کرد و به خانه پدری بازگشت. پس از چندی، در اواخر سال ۱۲۵۹، همراه با خواهر و شوهر خواهرش عازم کربلا شد. وقتی به کربلا رسید، ده روز از وفات سید کاظم گذشته بود. وی در آنجا در خانه بیوه سید کاظم اقامت کرد و سرانجام به جنبش بابیه پیوست. درباره سالهای کوتاه زندگی او در رهبری این جنبش روایات بسیاری نوشته شده است. قرة العین در جنگ میان قوای دولتی و بابیه در مازندران، در سال ۱۲۶۵ق، دستگیر و به تهران منتقل شد. بعد از تلاش برخی از بابیان برای سوء قصد به ناصرالدین شاه در سال ۱۲۶۸ دستور اعدام وی صادر شد. در مورد چگونگی اعدام و محل دفن وی روایات متفاوتی موجود است. بستن

Amanat, Abbas. Resurrection and Renewal: The Making of the Babi Movement in Iran, 1844-1850. Ithaca: Cornell University Press, 1989. Encyclopaedia Iranica: http://www.iranicaonline.org/articles/women-babi http://www.iranicaonline.org/articles/bahaism-iii http://www.iranicaonline.org/articles/bahaism-xii رجبی، محمدحسن. مشاهیر زنان ایرانی و پارسی گوی. تهران: سروش، ۱۳۷۴. سپهر، محمدتقی خان. ناسخ التواریخ. به کوشش محمدباقربهبودی. تهران: اسلامیه، ۱۳۸۵. نورمحمدی، مهدی. شیخیه و بابیه در ایران. تهران: نگاه، ۱۳۹۲. بستن

این فرد را می‌شناسید؟
به تکمیل اطلاعات این فرد کمک کنید

وقایع زندگی و اقلامِ با تاریخ

مشاهده به صورت نتایج جستجو