دنیای زنان در عصر قاجار

دنیای زنان در عصر قاجار

اهداف و حیطه آرشیو

هدف اساسی این آرشیو فائق آمدن بر خلاء چشمگیری است که در زمینه پژوهشها و دانش در باره دوران قاجار موجود است. تنها اندک بخشی از پژوهشهای موجود به زندگی زنان این دوره می پردازد. با توجه به کمبود اسناد دست اول در ارتباط با زنان، جای تعجب نیست که تا به امروز غالب روایات تاریخ اجتماعی قاجار بر جنگها، دستاوردها، و واقعیات روزمره زندگی مردان در آن دوره تمرکز داشته است. دلیل این امر از جمله آن است که نوشته های مردان در بایگانی های متعدد ملی برای دهه ها (و در سالهای اخیر در قالب مجلدات چاپی) به آسانی در دسترس بوده، حال آنکه اغلب نوشته ها، عکس ها، و دیگر اوراق شخصی زنان در دست خانواده ها باقی مانده است. دستیابی به تصویری کامل تر از گذشته غنی و پیچیده ایران بدون دسترسی همگانی به این اسناد ممکن نخواهد شد.

با استفاده از تکنولوژی جدید و از راه دیجیتالی کردن و ارائه یک وبسایت جامع، این طرح می کوشد تا این خلاء تاریخ نگاری را جبران کند، بر محدودیتهای ناشی از پراکندگی جغرافیایی و قبضه ملکی فائق آید و مجموعه ارزشمندی از تصاویر دیجیتالی نوشته ها و عکس ها و دیگر منابع را که در حال حاضر در مکان های مختلف و نزد صاحبان متعدد پراکنده است در یک جا و به شکل ذخیره ای جستجوپذیر فراهم آورد.

در سال ۲۰۰۹، «دنیای زنان در عصر قاجار» موفق به دریافت بودجه دوساله از بنیاد سراسری علوم انسانی شد که آغاز این کار را میسر ساخت. مرحله آغازین این پروژه با همکاری گروه پژوهشگران، منوچهر اسکندری قاجار، دامینیک پرویز بروکشاو، نغمه سهرابی، ناهید مظفری، و افسانه نجم آبادی، تحت نظر مدیریت اجرایی رامیار رسوخ به اجرا در آمد. طراحی و تعبیه وبسایت در این مرحله محصول کار چارلز فُرسی از شرکت هیستاریکس و پندار یوسفی از شرکت ماهیموتو است.

مجموعه دیجیتالی

محتویات این آرشیو شامل این گونه اسناد است:

  • مکتوبات منثور و منظوم، از جمله نامه ها، مقالات، سفرنامه ها و رساله ها، نشریات زنان
  • قباله ها از جمله نکاح نامه، پشه نامه، صلح نامه، وکالت نامه، وقفنامه
  • آثار هنری، ازجمله نقاشی، سوزن دوزی و خطاطی
  • عکس ها
  • اشیاء زندگی روزمره
  • تاریخ شفاهی

برای دیدن ویدیویی درباره روند کار در پروژه دنیای زنان در عصر قاجار اثری از نیکل دلیا لگنانی، با حمایت دفتر هنر و علوم انسانی دیجیتال دانشگاه هاروارد، رجوع کنید به این لینک.

وبسایت «دنیای زنان در عصر قاجار»، که «مرکز خدمات مجموعه های مجازی» در کتابخانه دانشگاه هاروارد میزبان آن است، به روی عموم باز است، و کلیه اطلاعات آن به دو زبان انگلیسی و فارسی در دسترس خواهد بود. برای اطلاع بیشتر از امکانات «مرکز خدمات مجموعه های مجازی» به بخش انگلیسی مراجعه کنید.