اسناد مربوط به حضرت علیا و ناصرالدین میرزا، ۱۳۳۰ تا ۱۳۳۴ ق
مکاتبات میان مهراب خان، ناصرالدین میرزا، وزارت مالیه، خزانه داری کل، و ریاست وزراء درباره اعتراض حضرت علیا (اشرف خانم سرور السلطنه) و پسرش، ناصرالدین میرزا، به نحوه اخذ مالیات و حقابه رودخانه جاجرود و املاک و دهات آنان در ورامین
تصویر
نمایش این فقرهمتن تایپی
[سربرگ:] وزارت مالیه[؛]
دوسیه اظهار حضرت علیا در باب اینکه مالیات املاک ایشان از روی محصول و برداشت عشر مطالبه شود[:]
۱ خلاصه سواد مکتوب محراب خان[:] مقدر شود [ناخوانا] مالیات املاک حضرت علیا را از روی محصول هذه السنه پس از رسیدگی عشر مطالبه دارد ۲ وزارت مالیه بخزانه کل [ناخوانا][:] [ناخوانا] مشروعه محراب خان در سال که بطور [ناخوانا] قراری درین باب بدهند ۳ حضرت علیا[:] دو سال است حقابه معمولی دهات ورامین بنده را اضافه مطالبه میکنید مقرر شود از روی [ناخوانا] ولایت پرابی ولایت معمولی را نگیرید ۴ بخزانه دار کل[:] علت اینکه دو سال است مالیات آب حقابه نهرهای ورامین حضرت علیا را اضافه مطالبه میکنید چیست ۵ خزانه دار کل[:] بر خلاف معمول از دهات حضرت علیا چیزی مطالبه شده مطابق سایر دهات حقابه رودخانه جاجرود دریافت شده است ۶ کابینه ریاست وزراء[:] دو فقره مشروحه گماشتگان حضرت علیه حضرت علیا لفاً ارسال که تحقیقات نموده توضیحات انرا بدهید ۷ دو فقره مشروحه گماشتگان حضرت علیا[:] راجع بتعدی مامورین مالیه [ناخوانا] مالیات ۸ بخزانه دار کل[:] سواد مشروحه گماشتگان حضرت علیا ارسال که تحقیقات کافیه نموده رفع تعدی مامورین مالیه را در [؟] ایشان نماید ۹ خزانه دار کل[:] چون جمال اباد و سعد اباد حضرت علیا در یک فرسخی انبار غله ورامین واقعست باید غله [ناخوانا] خود را مطابق حکم کلی در [ناخوانا] تحویل نماید ۱۰ ناصرالدین میرزا[:] متمنی است مقرر فرمایند هرچه زودتر انجاها را بازدید نمایند ازان طریق رفتار نمایند ۱۱ مهراب خان[:] قبوض مالیاتی قریه امین آباد و ورامین مفقود شده مقرر شود قبض المثنی صادر نمایند ۱۲ [ناخوانا] مهراب خان[:] این اظهار باید از طرف حضرت علیا و یا ناصرالدین میرزا بشود
[سربرگ:] وزارت مالیه[؛]
سواد مکتوب محراب خان[؛]
[ مهر:] ورود بکابینه وزارت مالیه بتاریخ ۱۷ سرطان ۱۳۳۰ نمره ۳۷۹۵[؛]
مقام منیع وزارت جلیله مالیه دامت شوکته[:]
در سنه ماضیه گذشته این بنده بمسیو شوستر خزانه دار کل سابق و مستر کرنس از زیادی مالیات املاک حضرت علیه حضرت علیا نوشتم [؟] مسیو کرنس رئیس کل مالیات حکم فرمودند که مالیات املاک مزبور از روی ممیزی عشر ماخوذ شود و بهمین قرار برات صادر گردید حالیه از قرار مسموع گویا امنای[؟] مالیه ورامین و غار و فشافویه مجدداً مطالبه مالیات از روی جزو جمع قدیم می نمائید [ناخوانا] مالیات از روی جزو جمع قدیم از قوه حضرت علیه خارج و صورت عمل کرد [؟] محصول قرار مزبوره در اداره خزانه مرکزی موجود است مستدعی است امر و مقرر فرمایند که مالیات املاک مزبور را از روی عشریه دریافت و اینکه امساله مقرر [ناخوانا] مجدداً املاک مزبور را بمخارج از طرف حضرت علیه ممیزی نمائید هر قدر بازدید محصولات آنجا را نمودند با کمال امتنان عشریه آن را خواهد پرداخت متمنی است بذل توجهی در این خصوص [ناخوانا]
[مهر:] دفتر وزارت مالیه
[مهر:] ورود بکابینه وزارت مالیه بتاریخ ۲۶ حمل ۱۳۳۲ نمره ۴۶۵[؛]
هو[؛] مقام منیع وزارت جلیله مالیه دامت شوکته[:]
املاک این جانب که واقعه در ورامین و سالهاست بضمیمه نه نهر و نیم آب از رودخانه جاجرود که حقا مالک آن چند نهر آب میباشم خریداری شده و و از بعضی املاک آن صفحات که آب مختص نداشته و باید خریداری نمایند مستثنی است در سنوات قبل فی جمیع الجهات مبلغ سیصد و هجده تومان باسم مالیات یا میرابانه مطالبه و دریافت مینمودند بعد هم مبلغی اضافه گشته که این جانب نیز در ادای مالیات تصمیمی هیئت دولت تعلل و گفت و گوئی ندارم ولی متصدیان عمل رودخانه در این دو سال یکهزار و چهارصد تومان دریافت نموده در هذه السنه نیز همان میزان بلکه متجاوز مطالبه مینمایند و [ناخوانا] اسباب زحمت شدهاند که بواسطه تحمیلات فوقالعاده و ندادن آب امور کشت و زرع املاک بکلی مختل گشته که هرچه از محصول آنجا عاید میشود علاوه بر مالیات نقد و جنس باید باسم مالیات رودخانه داده شود چنانچه این طور رفتار نمایند کسی از عهده مالیات برنیامده و باید از املاک خودشان دست بکشند لزوما در مقام مزاحمت برآمده تقاضا مینماید که مقرر فرمایند متصدیان عمل مالیات رودخانه مطابق تصمیم هیئت دولت رفتار نموده و موافق ثبت دفتر کل مالیات نه نهر و نیم آب مختص املاک این جانب دریافت داشته و صورت مصدق مالیات نه نهر و نیم آب را هم باین جانب بدهند که تکلیف معلوم شده و مالیات حقه صادر شود
[حاشیه:] (حضرت علیا) سواد بخزانه داری کل - اداره مالیات [ناخوانا] علت مطالبه را [ناخوانا] چیست رفع بدهد[،] واصل
[مهر:] دفتر وزارت مالیه
[سربرگ:] وزارت مالیه[؛]
نمره عمومی صادره ۴۲۶ تاریخ مسوده[:] ۲۸ برج حمل بارس ئیل ۲۱ جمادی الاولی ۱۳۳۲ تاریخ ارسال اول ثور[؛]
در باب مالیات آب رودخانه جاجرود و املاک ورامین حضرت علیا[؛]
خزانه داری کل - اداره خالصجات[:]
سواد مشروحه حضرت علیا را در باب مالیات آب رودخانه جاجرود و حقابه املاک ورامین معزی الیها لفاً ملاحظه [؟] خواهد نمود لازم است توضیحاً اشعار دارید که بچه علت در این دو ساله اخیر مبلغی اضافه از مالیات سنواتی از ایشان مطالبه شده و هذه السنه نیز میخواهند باز یک مبلغی اضافه دریافت دارند بهرحال نتیجه تحقیقات را اطلاع دهید استحضار حاصل و جواب [ناخوانا] نوشته شود
[مهر:] دفتر وزارت مالیه
[سربرگ:] خزانه داری کل ایران[؛]
۱۶ ثور ۱۳۳۲ تهران[؛]
[مهر:] ورود بکابینه وزارت مالیه بتاریخ ۱۹ ثور ۱۳۳۲ نمره ۱۰۵۱[؛]
وزارت جلیله مالیه[:]
در جواب مرقومه نمره (۴۲۶) محتوای سواد مشروحه حضرت علیا خاطر مبارکرا مستحضر میدارد نسبت بدهات ملکی ایشان برخلاف معمول رفتار نشده و حقوق دولت از بابت حق الشرب رودخانه جاجرود مطابق سایر دهات اربابی دریافت شده است شرحی هم خودشان باداره خالصجات مرقوم فرموده بودند بهمین طریق جواب داده شد خزانه داری کل
[حاشیه:] ضبط شود ۱۹ ثور
[سربرگ:] ریاست وزراء[-] کابینه[؛]
بتاریخ ۳ برج سنبله ۱۳۳۲[؛]
[مهر:] ورود بکابینه وزارت مالیه ۴ میزان ۱۳۳۲ نمره ۴۶۰۵[؛]
کابینه وزارت جلیله مالیه[:]
گماشتگان سرکار علیه عالیه حضرت علیاء دامت شوکتها دو فقره مشروحه راجع به بیاعتدالی مأمورین مالیه در باره اخذ مالیات جنسی املاک ورامین و قریه امین آباد معزی الیها بمقام منیع ریاست وزراء عظام اظهار داشتهاند حسبالامر سواد آنها لفاً [ناخوانا] میشود که بعد از استحضار از مفاد آنها مقر فرمایند از آنوزراتخانه در موضوع مطالب اظهاریه تحقیقات لازمه بعمل آورده توضیحات دهند که بعرض برسد [امضاء ناخوانا]
[حاشیه:] سواد ملفوف هر دو یک مطلب دارد با رجوع بسابقه اقدام کنید۴ میزان
[سربرگ:] ریاست وزراء[؛]
سواد [ناخوانا]
[مهر:] ورود بکابینه وزارت مالیه بتاریخ ۴ میزان ۱۳۳۲ نمره ۴۶۰۵
مقام منیع ریاست وزراء عظام دامت شوکته[:]
در باب اخذ مالیات املاک حضرت مستطاب علیه عالیه حضرت علیا دامت شوکتها واقعه در ورامین بمباشرین مالیه بعضی تعدیات و اقدامات خلاف معمول مینمایند که باعث زحمت شده لذا خاطر مبارک را به شمهای از آن مستحضر و رفع آن را تقاضا مینماید معمول سنوات قبل این بوده که مالیات جنس را در محل خرمنگاه میگرفتهاند پارسال به رعایا گفتهاند که غله را حمل بشهر ورامین کنید کرایه آن بشما داده خواهد شد و در هذهالسنه در صورتی که کرایه پارسال را ندادهاند باز رعایا مجبور کردهاند که باید غله را حمل بقریه خیر آباد که مسافت بعید دارد حمل نمائید و مقداری هم حمل کردهاند چون اینمسئله باعث زحمت کلی و اختلال امور زراعتی است متمنی هستم مقرر شود کرایه سال گذشته و هذه السنه را بدهند و بعدها هم مطابق معمول سنوات سابقه غله را در محل تحویل بگیرند دیگر آنکه در صورتی که غله پاک کرده از عین خرمن هر محلی داده میشود باز هم هر خرواری ده دوازده من بعنوان خرابی و غیره کسر حساب مینمایند متمنی است مقرر فرمایند این تحمیل فوق العاده را نیز متروکه داشته آنچه را تحویل میگیرند همان را قبض بدهند (مصطفی قلی)
[مهر:] ریاست کابینه وزراء ۱۳۲۹
[سربرگ:] ریاست وزراء[؛]
سواد [ناخوانا}[؛]
[مهر:] ورود بکابینه وزارت مالیه بتاریخ ۴ میزان ۱۳۳۲ نمره ۴۶۰۵[؛]
مقام منیع ریاست وزراء عظام دامت شوکته[:]
در موضوع مالیات قریه امین آباد ملکی حضرت مستطاب علیه عالیه حضرت علیا اشکالاتی چند پیش آمده و متصدیان امور مالیه طریقه غیر معمولی اتخاذ کردهاند که لازم دانسن خاطر مبارک را به مجملی از آن مستحضر و رفع تحمیلات وارده را تمنا نماید[.] اولا معمول سنوات سابق این بوده که مالیات جنس را در محل خود تحویل میگرفتهاند و حمل آن بمحل دیگر بعهده مباشرین مالیه بوده است در سنه ماضیه رعیت را مجبور کردهاند که غله را حمل به زاویه حضرت عبدالعظیم نمایند کرایه آن بشما داده میشود و در هذه السنه در صورتی که کرایه سال گذشته را ندادهاند میگویند باید غله را حمل بشهر کنید متمنی است امر و مقرر فرمایند کرایه سال گذشته را بدهند و بعدها هم غله را در محل دریافت دارند ثانیا غله پاک شده را که از عین خرمن حمل میشود خرواری ده دوازده من بعنوان خرابی کمتر حساب میکنند و مقداری گزاف تفاوت آن خواهد شد رفع این تحمیل و تعدی را نیز خواستار است دیگر انکه در هذه سنه محصول قریه مزبور را تگرگ زده بقسمی که زراعت صیفی آنجا بکلی تلف شده و محصول جنس نیز خیلی کمتر از سنوات قبل است با این حال اداره مالیات همان مالیات قدیمه را مطالبه مینماید و ادای آن غیر ممکن است مستدعی است مقرر فرمایند از قرار تصدیق مصدق و ممیز مالیا آنجا را دریافت دارند در اینخصوص در همان زمان تگرگ زدهگی بامین مالیه [ناخوانا] و هم شما اطلاع داده شده و مسبوق میباشند. (مصطفی قلی)
[مهر:] ریاست کابینه وزراء ۱۳۲۹
[سربرگ:] وزارت مالیه[؛]
نمره عمومی وارده ۴۶۰۵[؛]
تاریخ مسوده ۸ شهر ذی قعده و میزان بارس ئیل ۱۳۳۳تاریخ ارسال ۸ میزان ۱۳۳۲[؛]
در باب شکایت گماشتگان حضرت علیا از مامورین مالیه[؛] کفیل خزانه داری کل[:] شرحی را که تلواً ملاحظه مینمائيد سواد شرحی است که گماشتگان سرکار علیه عالیه حضرت علیا دامت شوکتها بمقام منیع ریاست وزراء اعظام عرض و تقدیم کردهاند در موضوع اظهارات آنها لازم است تحقیقات کافیه بعمل آورید و اگر تعدی از سوی مامورین مالیه بایشان شده است رفع نموده نتیجه را اطلاع دهید
[سربرگ:] خزانه داری کل ایران[-] اداره مالیات[؛]
۲۴ عقرب [ناخوانا] پارس ئیل ۱۳۳۲[؛]
[مهر:] ورود بکابینه وزارت مالیه بتاریخ ۲۶ عقرب ۱۳۳۲ نمره ۷۲۸۹[؛]
وزارت جلیله مالیه[:]
در جواب مرقومه مبارکه ۴۴۱۸ متضمن سواد مشروعه[؟] گماشتگان حضرت علیا معروض میدارد که چون قریتین سعدآباد و جمال آباد ملکی حضرت معزی الیها در یک فرسخی انبار غله دولتی ورامین واقع است موافق تعلیماتیکه از دو سال قبل از طرف خزانه داری کل داده شده و در همه نقاط مجری شده است مالک باید غله مالیاتی املاک مزبور را پاک کرده در انبار تحویل نماید. کفیل خزانه داری کل [امضاء ناخوانا]
[ناخوانا] اقدامی دارد یا خیر ۲۶ عقرب
[مهر] دفتر وزارت مالیه
[مهر:] ورود بکابینه وزارت مالیه بتاریخ ۲۹ جوزا ۱۳۳۳
[مهر:] دفتر وزارت مالیه
مقام محترم وزارت جلیله مالیه[:]
البته خاطر کارگزاران انوزارت جلیله از آفت و سن خوارگی محال ورامین و غار بخوبی مسبوق است از جمله املاک اینجانب واقعه در ورامین است که بموجب تصدیق اهل خبره طوری خراب است که استعداد برداشت بذر را هم ندارد مخصوصا انوزارت جلیله را متذکر مینماید بر اینکه در موقع مطالبه مالیات از آفت املاک ورامین و امین آباد مسبوق شده متمنی است که هرچه زودتر مقرر شود که آنجاها را بازدید نموده مطابق بازدید عمل فرمایند
ناصرالدین میرزا
[حاشیه:] خصوصی جواب نوشته شد در ورامین املاک دیگر هم است که در هذه السنه دچار آفت شده اند هر طور که دولت درباره عموم تصمیم نمودند درباره املاک حضرت اقدس والا هم رفتار خواهد شد[؛] اینطور جواب داده شد[؛] ضبط شد
[سربرگ:] وزارت مالیه
خزانه داری کل[:]
آقای محراب [مهراب] خان از طرف حضرت علیا شرحی درباب زیادتی مالیات املاک ورامین و غار و فشافویه معظم الیها نوشته است که عین آن را لفاً ارسال مینمایم و هر طور مقتضی است [ناخوانا] قراری در این باب بدهند که اسباب آسودگی ایشان فراهم شود و خوب است ترتیبی را که در این [ناخوانا] مذاکره شد حضوراً زودتر معمول دارید [امضا ناخوانا]
[مهر:] دفتر وزارت مالیه
شهر ربیع الثانی ۱۳۳۴[؛]
[مهر:] ورود بکابینه وزارت مالیه بتاریخ ۱۴ حوت ۱۳۳۴ نمره ۳۳۹۲۲[؛]
مقام منیع وزارت جلیله مالیه دامت شوکته[:]
چون قبوضات راجع باملاک حضرت مستطاب علیه متعالیه حضرتعلیا دامت شوکتها که اینجانب پرداختهام[،] قبوضات مالیاتی ایت ئیل قریه امین آباد[و] قبوضات مالیاتی امین آباد و ورامین [ناخوانا] تنگوزئیل و سیچقان ئیل مفقود شده است مستدعی است باداره محاسبات مقرر شود المثنای قبوض مزبور فوق را صادر نموده باین فدوی مسترد دارند مهراب
[حاشیه:] فوری است[؛] از کابینه بآغای مهراب خان نوشته شود که چون این املاک متعلق بحضرت علیا میباشد از طرف معظم الیها یا حضرت والا ناصرالدین میرزا این اظهار باید شود ۱۴ حوت
[مهر:] دفتر وزارت مالیه
[سربرگ:] وزارت مالیه[-] اداره کابینه
بتاریخ ۲۹ ربیع الثانی ۱۴ حوت توشقان ئیل ۱۳۳۴ تاریخ ثبت ۱۴ برج حوت تاریخ خروج ۱۴ حوت ۴[۱۳۳] نوع مسوده مکتوب موضوع مسوده قبض مالیاتی املاک ورامین
آغای مهراب خان[:]
در باب قبوض مالیاتی امین آباد از شرحی که اظهار داشتهاید اطلاع حاصل گردید چون این املاک متعلق بحضرت علیه سرکار حضرت علیا میباشد لازم است از طرف ایشان یا حضرت والا شاهزاده ناصرالدین میرزا این مسئله اظهار بشود
[مهر:]دفتر وزارت مالیه
نمای تفصیلی
- تاریخ ۲۳ رجب ۱۳۳۰ ق تا ۲۹ ربیعالثانی ۱۳۳۴ ق
- مجموعه ها سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران
- متعلق به سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران
- محدودیت استفاده پژوهشگران به منظور انتشار همواره باید با ذکر منبع اصلی سند باشد.
- تاریخ آپلود ۱۸ مرداد ۱۳۹۹ ش
- آخرین ویرایش ۱۱ مهر ۱۳۹۹ ش
- شماره سند 902A4
