سال ۱، شماره ۱۸۷ (۱۴ ربیع‌الثانی ۱۳۲۸/ ۲۵ آوریل ۱۹۱۰)، ص ۳. نمایش انجمن خواتین ایرانی روز جمعۀ یازدهم را در تاریخ حیات نسوان ایرانی باید روز بزرگ تاریخی محسوب داشت. تاریخ سیر بانوان ما بسمت تجدد از این روز شروع میشود. این روز روزیست که زنان ما اول قدم را در جادۀ تجدد میگذارند خوانندگان بموجب اعلان مجمع خواتین در شماره‌های گذشته میدانند که روز جمعۀ یازدهم اول نمایش مخصوص برای طایفۀ نسوان در باغ اتابک داده شد. چیزی که ما را بحسن استقبال حیات نسوان امیدوار مینماید و باعث تاریخی بودن آنروز است همانا خوش‌اقبالی خانمان محترمه است که چون مدخل این نمایش را میدانستند مصروف مصارف خیریه میشود گذشته از آنکه سیصد بلیت از دو تومان تا سه قران تهیه شده تمام گشته دویست نفر هم علاوه جمع شده بودند. از قراری که مخبرۀ‌ ما خبر میدهد روز جمعه در موقع داده شدن این اولین نمایش پانصد نفر از خانمان محترمه حضور داشته‌اند و این دویست نفر علاوه باصرار تمام از روی شوق و شعف کسب اجازۀ دخول کرده بودند. خانم رئیسه کنفرانس داده و لایحۀ خوانده‌اند که مقدمۀ آن دربارۀ وطن و حفظ آن بوده و سپس بیان کرده‌اند که انسان ها عموما باید بدرد یکدیگر رسیده و غم هم خورند و چقدر ناگوار است که ما همواره در کوچه‌ها دختران خورد[خرد] سال یتیم و خواهران پریشان روزگار خود می‌بینیم: ما باید هر یک باندازۀ مقدور خود سعی کنیم که خواهران و همشیره‌گان ما بدریوزه گی نروند دست سئوال پیش نامحرمان دراز کنند. آیا این رواست که در کوچه و برزن دختران هشت و نه ساله و تازه بالغ شده دست بسمت مرد بیگانه دراز کنند؟ آیا این اوضاع ناگوار با عصمت و عفت‌پرستی مخالف نیست و موافقت دارد؟ ما نسوان همان‌طور که در حفظ عصمت خود مقاومت داریم، علت همشیره‌گان ویلان کوچه را نیز باید مراعات کنیم. عصمتشان عصمت ماست. محافظۀ عصمت آن همشیره‌گان سرگردان ما بر عهده ماهائیست که حفظ عصمت خود کرده‌ایم. اگر مقام عصمت خواهران پریشان خود را در نظر نگیریم و حفظ آن را لازم ندانیم مثل آنستکه بمقام عصمت خود خدا نکرده تخطی کنیم. شما خانمان محترم بواسطۀ آن رحم و مروتیکه در نهاد خود ودیعه دارید همواره پول بدیشان پخش مینمائید ولی نمیدانید که این پول گذشته از اینکه حافظ عصمت آنخواهران را نمی‌کند باعث فساد اخلاق و زیاد شدن ایشان شده و مثل آنست که مرتکب جنایتی شده و عصمت دیگر همشیره‌گان خود را هم بتهلکه نزدیک می‌کنیم. خانمان پول دادن شما بدین طریق باعث افزوده شدن بشمارۀ نسوان فقیر است. گمان نشود شما را منع از بذل مال میکنم. نخیر! انجمن خیریه خواتین برای این تشکیل شده است که خانمان محترمه را از آن طریقه ایثار مال باز دارد و خانمان را بدین راه هدایت نماید که همان‌ پول هائیرا که غیرمنظم از کیسۀ رحم و مروت بذل مینمایند بطور منظمی بپردازند که در صندوقی جمع شده و بمصارف خیریه از قبیل افتتاح مدرسه دختران یتیم، دارالعجزه مخصوص نسوان، مریضخانه نسوان صرف نمایند. دیگر باقی بسته بهمت بانوان عفیفه و خانمان محترمه است که در سایه همتشان دختران یتیمه خورده[خرد] سال در خیابانها جمع و در دارالایتام پرورده شده‌ در مدرسه درسهای لازم طریقۀ تربیت اطفال و بعضی صنایع را که در آینده مدد معاششان باشد فرا گرفته و از این حال ملالت اشتمال خلاص شوند و در آتیه همه کس ایشان را بزوجگی قبول کرده و تأمین استقبالشان بشود. زنان عاجز که در کوچه و برزن به دریوزگی و سؤال معاش میگذارنند[میگذرانند] در جائیکه برایشان تهیه شده مادام‌الحیات زندگی کنند. نسوان بیچاره که بواسطۀ مرض و رنجوری کلفتی هم نمی توانند در مریضخانه برده پرستاری کرده و بسلامتشان بازگردانند که بتوانند معاش خود را کسب کنند. اگر این آرزوهای انجمن برآورده شود مایه روسفیدی خود شما محترمات خواهد بود بعد نطق رئیسه بانجام میرسد خانمان از این مقاصد حسنۀ انجمن اظهار کمال رضایت و خوشنودی نموده و تحسین کرده و اظهار داشته‌اند حاضریم در راه اجرای این مقاصد بهر وسیله ایثار مال کنیم و حتی درخواست کرده‌اند که اینطور نمایشها متوالیا داده شود تا سرمایۀ منظور حاضر شده و تأسیس این اساسها بشود. بعد در اطاق ناهارخوری پارک که پیش از وقت بواسطه زیاد بودن پنجره‌هایش با زحمت بزرگی تاریک کرده بودند چند پردۀ سینماتوگراف داده میشود. سپس دو پردۀ مجسم بعرصۀ نمایش میاید. بالاخره این اولین نمایش با کمال خوشی و خوبی جریان یافته و باعث رضایت مؤسسات انجمن خیریۀ خواتین از این حسن اقبال خانمان محترمه در همراهی با مقاصد حسنه گشته و بانوان حاضره نیز کمال خورسندی[خرسندی] خویش را اظهار نموده و نهایت مشعوف شدند که چنین انجمنی برای اجرای این مقاصد عالیه بهمت مؤسسات آن تأسیس یافته است. از قرار خبر دخل بلیت بچهارصد تومان تقریبا رسیده و حساب چائی و بستنی و غیره که در انجمن بفروش میرسیده نیز معلوم میشود. دخل و خرج این انجمن در جراید نشر خواهد شد تا رفع اشتباه بعضی بداندیشان گردد. و بموجب تقریر رئیسه خانم مخبرۀ ما قیمت تنقلات در نمایشهای آینده خیلی ارزانتر خواهد شد. در این روز خانمهای ملل متنوعۀ اروپائی نیز در جزو تماشاچیان بوده‌اند اما در خاتمه هیئت مؤسسۀ انجمن خیریه و اعضای عفیفه‌اش را که بانوان ما را بشاهراه اقدامات انسانیت‌پرورانه راهنمائی می‌کنند مورد تحسین و تشکر شایان میدانیم و خانمهائی را که شراکت در اعمال خیریۀ این انجمن می‌نمایند و اشعۀ انسانیت را بتاریک‌ترین زوایای فقر و پریشانی نفوذ میدهند سپاسگذاریم [سپاسگزاریم].